Open warmtenet met aquathermie voor nieuwe woningen in Harderwijk

Aanleg warmtenet

Aanleg warmtenet

In de nieuwe wijk Waterfront in Harderwijk worden woningen straks verwarmd met restwarmte van de nabijgelegen rioolzuiveringsinstallatie. Het warmtenet wordt zo ontworpen dat er in de toekomst ook andere buurten in de omgeving op kunnen worden aangesloten.

Haalbaar, betrouwbaar en betaalbaar

De derde fase van het nieuwbouwproject Waterfront in Harderwijk wordt energieneutraal en aardgasvrij ontwikkeld. In een vooronderzoek heeft de gemeente verschillende duurzame warmte-opties verkend. Een warmtenet met thermische energie uit afvalwater is daarbij als meest haalbare, betrouwbare en betaalbare oplossing naar voren gekomen. Het uitgangspunt is dat het warmtenet open staat voor verschillende bronnen, bijdraagt aan een forse vermindering van de CO2-uitstoot en opschaalbaar is naar anderen gebieden.

Het warmtenet maakt gebruik van gezuiverd afvalwater van de rioolwaterzuivering van het Waterschap Vallei en Veluwe in het nabijgelegen bedrijventerrein Lorentz. Het afvalwater, met een temperatuur van 8 tot 25°C, wordt via een warmte-koude-opslagsysteem (WKO) naar de woningen getransporteerd. In de zomer levert het systeem comfortkoeling.

Open warmtenetwerk

Aan het warmtenet in Harderwijk worden in eerste instantie ruim duizend nieuwe woningen in Waterfront aangesloten. In de toekomst wordt het warmtenet mogelijk uitgebreid naar gebouwen in woon- en recreatiegebied de Kop van de Stadswerven in Waterfront, het stadhuis, en een deel van de nabijgelegen Zeebuurt.

De gemeente Harderwijk werkt momenteel de governance van het open warmtenet verder uit. De gemeente investeert in voorfinanciering van het project, en onderzoekt samenwerking met de provincie Gelderland en Firan voor het eigenaarschap en de exploitatie van het warmtenetwerk. De gemeente selecteert ook een warmteleverancier die de stadswarmte aan de bewoners gaat leveren.

Gemeentelijke klimaatdoelen

De ontwikkelaars van het vastgoed in Waterfront zijn enthousiast over het warmtenet als duurzame warmte-oplossing. De inzet van lokale restwarmte sluit ook aan bij de gemeentelijke klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen. Met onder meer de routekaart De Energieke Stad en het uitvoeringsprogramma Aardgasvrij Harderwijk worden concrete stappen gezet naar een energieneutrale gemeente. Het warmtenet levert naar verwachting een vermindering van de CO2-uitstoot van 25 tot 35 procent op.

Bij het warmtenet voor Waterfront in Harderwijk zijn onder meer de gemeente Harderwijk, Waterschap Vallei en Veluwe, projectontwikkelaars Synchroon, BPD/Trebbe en Ontwikkelingscombinatie Waterfront Harderwijk VOF, en Firan betrokken.


Kay AntonissenProductontwikkelaarMeer over Kay


Uw gemeente aardgasvrij


Concrete plannen voor een open en onafhankelijk warmtenet? Neem contact op!




Arnhemse wijk Elderveld-Noord, Fotograaf: Michiel Verbeek
Om 800 woningen in de Arnhemse wijk Elderveld-Noord aardgasvrij te maken heeft Firan samen met gemeente, woningcorporaties en het waterschap onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden van een warmtenet. De bron van dat nieuwe warmtenet is de restwarmte van de nabijgelegen rioolwaterzuiveringsinstallatie.
Firan, Waternet en De Key slaan de handen ineen en tekenden een samenwerkingsovereenkomst. Ze verkennen de weg naar een warmtenet in Amsterdam met warmte uit rioolwater om aan te tonen dat een groot aantal huishoudens in onze hoofdstad door gebruikmaking van deze warmte op een betaalbare manier aardgasvrij kan worden.

Warmtenet met restwarmte van datacenter voor Amsterdams ontwikkelgebied

Datacenter Equinix

Datacenter Equinix

In ontwikkelingsgebied Amstel III in Amsterdam Zuid-Oost worden woningen in de toekomst mogelijk verwarmd met restwarmte van een nabijgelegen datacenter.

Vastgoedbeheerder Caransa, datacenterbedrijf Equinix, waterbedrijf Waternet, brancheorganisatie Dutch Data Center Association (DDA) en Firan zijn in 2019 een haalbaarheidsonderzoek gestart naar een open warmtenet met onafhankelijk netbeheer voor het nieuwe Amsterdamse woon- en werkgebied. Het onderzoek maakt ook duidelijk welke rollen de gemeente en de andere partijen op zich nemen bij de ontwikkeling, realisatie en exploitatie van het warmtenet.

Warmteruil

Het nieuwe warmtenet in Amstel III zou het potentieel van een nabijgelegen datacenter van Equinix benutten om in eerste instantie 400 nieuwbouwwoningen van Caransa Groep aan de Paasheuvelweg te verwarmen. Het datacenter levert voldoende restwarmte om in de toekomst ook andere woningen en kantoren in het gebied te voorzien van duurzame warmte.

De restwarmte van Equinix levert warmte voor de buurt en het afgekoelde water fungeert als koude voor het datacenter. De warmteruil ondersteunt de business case voor een lagetemperatuurwarmtenet met datacenterwarmte. Firan ontwikkelt het concept voor het warmtenet, en legt de verbinding tussen het datacenter en de potentiële afnemers. Net als in andere projecten met restwarmte van datacenters, zoals in de Amsterdamse wijk Middenmeer, denkt Firan daarbij mee over de technische, financiële en organisatorische vraagstukken van een duurzame en betaalbare oplossing.

Lokale bronnen

Het gebruik van datacenterwarmte sluit aan bij het beleid van de gemeente Amsterdam om voor gebouwen met een zeer goede isolatie, zoals nieuwbouwprojecten en gerenoveerde woningen met een energielabel A en B, zo veel mogelijk warmte van lokale lagetemperatuurbronnen te gebruiken. In Amstel III is sprake van grootschalige vernieuwbouw, waarbij woningen en bedrijfspanden ingrijpend worden verbeterd en verduurzaamd.

Het onderzoek naar een warmtenet met datacenterwarmte in Amstel III is een samenwerking tussen vastgoedbeheerder Caransa, datacenterbedrijf Equinix, waterbedrijf Waternet, brancheorganisatie Dutch Data Center Association (DDA) en Firan. Ook de gemeente Amsterdam is betrokken bij het initiatief.


Douwe van der MeerSenior businessontwikkelaarMeer over Douwe


Aan de slag met de infra voor nieuwe energie? Firan is er klaar voor!




Kerschoten wordt mogelijk als eerste Apeldoornse wijk aardgasvrij gemaakt. Bewoners, woningcorporaties, scholen, de gemeente, het Waterschap en Firan werken er samen aan de ontwikkeling van een warmtenet.
In Nijmegen is een proeftuin-project gestart in stadsdeel Dukenburg. Er wordt onderzocht of een warmtenet in Nijmegen in deze gebouwde omgeving haalbaar is.

Warmte uit het riool voor duurzaam verwarmde corporatiewoningen in Amsterdam

Samen met woningcorporatie De Key onderzoekt Firan de mogelijkheden en kosten voor een warmtenet met riothermie als bron.

In het Amsterdamse Buikslotermeer worden de 8 flatgebouwen met corporatiewoningen momenteel collectief verwarmd met gasketels. Door een warmtenet aan te leggen dat wordt verwarmd door de nabijgelegen hoofd(pers)leiding van riolering, wordt het gasverbruik met zo’n 75-90% teruggebracht. Ook wordt de uitstoot van CO2 hiermee gereduceerd.

De panden uit de jaren ‘70 zijn nu matig tot slecht geïsoleerd. Om deze door het jaar heen te verwarmen, blijven gasketels beschikbaar als back-up en piekvoorziening. Op termijn worden alle 870 appartementen aan de H. Cleyndertweg gerenoveerd. Afhankelijk van de oorsprong van de gebruikte elektriciteit voor het warmtenet kan de warmtevoorziening dan zelfs helemaal emissieloos worden.

Warmtenet met riothermie als bron

Met de overtollige warmte uit nabijgelegen grote rioolleidingen wordt water in het warmtenet opgewarmd tot 15 graden. Het opgewarmde water wordt in een warmte-koude-opslag onder de grond opgeslagen tot het nodig is. Het warmtenet kan vanuit deze warmtebuffers het hele jaar een stabiele temperatuur aan warmte leveren. Warmtepompen in elk van de 8 appartementenflats zorgen ervoor dat de warmte uit de buffers wordt opgewaardeerd naar de juiste temperatuur voor de appartementen.

Duurzamer én betaalbaarder

Volgens berekeningen die uitgaan van het Total Cost of Ownership is dit warmtenet duurzamer én betaalbaarder dan alternatieve oplossingen. Daarnaast kan het project een voorbeeld zijn van omschakeling naar duurzame warmtevoorziening in de bestaande sociale woningbouw. Gemeente Amsterdam ondersteunt het project omdat het past bij de ambitie om in 2040 als gemeente aardgasvrij te zijn.

Het project in Amsterdam Buikslotermeer is een samenwerking tussen Woningcorporatie De Key, Waternet en Firan.

Infographic riothermie


Kay AntonissenProductontwikkelaarMeer over Kay


Meer weten?


Firan helpt lokale partijen met de realisatie van open en onafhankelijke energie infra.




Arnhemse wijk Elderveld-Noord, Fotograaf: Michiel Verbeek
Om 800 woningen in de Arnhemse wijk Elderveld-Noord aardgasvrij te maken heeft Firan samen met gemeente, woningcorporaties en het waterschap onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden van een warmtenet. De bron van dat nieuwe warmtenet is de restwarmte van de nabijgelegen rioolwaterzuiveringsinstallatie.


Innovatief warmtenet in Hengelo

In 2041 wil de gemeente Hengelo 5.000 woningen en 500.000 m² bedrijven en instellingen voorzien van duurzame warmte. De gemeente heeft in 2008 een warmtenet aangelegd, dat slim gebruik maakt van lokale industriële restwarmte. Sinds 2016 zijn Firan en Ennatuurlijk als partners betrokken bij de stadsverwarming, die in 2020 is uitgeroepen tot het meest innovatieve warmtenet van Nederland.

Warmtecascadering

Het warmtenet in Hengelo maakt optimaal gebruik van lokale restwarmte door toepassing van warmtecascadering, de dubbele benutting van restwarmte. Bij de verwerking van sloophout door afvalenergiebedrijf Twence komen elektriciteit, warmte en stoom vrij. Een deel van de stoom wordt vervoerd naar Nouryon, dat de stoom inzet voor zoutwinning. Tijdens de productieprocessen ontstaat restwarmte van 40°C. De restwarmte wordt vervolgens ingezet voor het warmtenet in Hengelo.



Animatie van het innovatieve warmtenet in Hengelo

Een ruim twee kilometer lange hoofdleiding levert een deel van de warmte aan onder andere Poppodium Metropool, het ROC van Twente, containerterminal CTT/Bolk, en het High Tech Systems Park. De kantoren en productiehallen op het High Tech Systems Park, zoals de gebouwen van Thales Nederland, HP Valves en PM Surface, worden dankzij het bronnet duurzaam verwarmd en gekoeld.

Het andere deel van de restwarmte van Nouryon komt terecht bij ruim vijfhonderd woningen in Hengelo-Zuid. Twee decentrale energiecentrales (DEC) en een aantal collectieve warmtepompen zorgen ervoor dat de restwarmte wordt opgewaardeerd tot 70°C, de juiste temperatuur voor verwarming én warm water. De warmtepompen draaien op groene stroom van Twence. Er zijn gasgestookte hulpketels geplaatst als back-upvoorziening en om pieksituaties op te vangen.

Proeftuin Nijverheid

Warmtenetwerk Hengelo (een samenwerking tussen Firan en de gemeente) is verantwoordelijk voor de aanleg en exploitatie van het warmtenet in Hengelo. Warmtebedrijf Hengelo (een samenwerking tussen Ennatuurlijk en de gemeente) zorgt voor de levering van de duurzame warmte aan de huishoudens en bedrijven in de stad.

Het slimme warmtenet in Hengelo legt een betrouwbare basis voor nieuwe duurzame energie-oplossingen voor de Twentse stad. Zo is de industriële woonwijk Nijverheid één van de proeftuinen van het landelijke Programma Aardgasvrije Wijken. Met de rijksbijdrage onderzoekt de gemeente de mogelijkheid om het bestaande warmtenet uit te breiden om Nijverheid aardgasvrij te maken.

Meest innovatieve warmtenet van 2020

Het warmtenet in Hengelo is in 2020 uitgeroepen tot het meest innovatieve warmtenet van Nederland. “Het warmtenet in Hengelo is een goed voorbeeld van de manier waarop de verschillende partners in de lokale warmteketen samenwerken aan vernieuwende oplossingen voor de duurzame energie van vandaag en morgen. De award van Greenvis is een prachtige erkenning voor de gezamenlijke inzet om de warmtetransitie verder te brengen”, aldus Jan Breedveld, manager realisatie en exploitatie van Firan en directeur van Warmtenetwerk Hengelo.

Het warmtenet in Hengelo is een samenwerking tussen Warmtebedrijf Hengelo en Warmtenetwerk Hengelo.


Andre SchiltmansSr. BusinessontwikkelaarMeer over Andre
Jan BreedveldManager Realisatie & ExploitatieMeer over Jan


Aan de slag met de infra voor nieuwe energie? Firan is er klaar voor!




Voldoende groene stroom beschikbaar voor voertuigen, zonder dat het elektriciteitsnetwerk overbelast raakt? Qirion en Firan vertellen over de mogelijkheden van energy hubs.
Zon- en windprojecten slim gecombineerd met cable pooling. Niels Blaauwbroek van de Nederlandse WindEnergie Associatie (NWEA) en Haike van de Vegte van Firan vertellen.