Aardwarmte voor Holland Rijnland en Greenport Aalsmeer

Projectontwikkelaar D4, Shell en Firan verkennen de mogelijkheden om een warmtenet met aardwarmte te ontwikkelen in twee toonaangevende gebieden in de provincies Noord- en Zuid-Holland.

Het gaat om Greenport Aalsmeer, het wereldhandelscentrum voor de sierteelt, en Holland Rijnland, een samenwerking tussen dertien gemeenten in de regio Rotterdam, Den Haag en Amsterdam. Het warmtenet met geothermie zorgt voor de duurzame en aardgasvrije verwarming van woningen en (glastuinbouw)bedrijven in deze regio’s.

Aardwarmte als duurzame, betrouwbare en betaalbare oplossing

D4, Shell en Firan voeren een onderzoek uit naar het potentieel van aardwarmte in de ondergrond in de regio Holland Rijnland. Ook wordt er gekeken of er een aanvullende warmte-infrastructuur nodig is om de aardwarmte te benutten. Hiervoor hebben D4 en Shell een zogenoemde opsporingsvergunning aangevraagd bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Daarnaast inventariseren de samenwerkende partijen de warmtebehoefte van mogelijke afnemers en de mogelijkheden om het lokale warmte-aanbod uit de glastuinbouwsector te benutten.

Na de afronding van het traject rond de opsporingsvergunning brengen D4 en Shell voor alle betrokken gemeenten het aardwarmtepotentieel in kaart. D4 en Firan gaan vervolgens aan de slag om de volledige infrastructuur te ontwikkelen om te komen tot een duurzame, betrouwbare en betaalbare warmte-oplossing in Holland Rijnland en Greenport Aalsmeer.

Conform de inzet van Firan op open warmte-infrastructuren met onafhankelijk netbeheer, staat het toekomstige warmtenet open voor uitbreiding met diverse bronnen, leveranciers en afnemers. De toepassing van geothermie legt de basis om de warmtevraag van de gebouwde omgeving en glastuinbouwsector in Holland Rijnland en Greenport Aalsmeer verder te verduurzamen. De collectieve oplossing in de regio’s levert daarmee een significante bijdrage aan de actuele warmtetransitie.

Geothermie als onderdeel van de warmtetransitie

Bij geothermie wordt warmte onttrokken aan water dat op 500 tot 4.000 meter diepte in de aarde aanwezig is. Daarmee behoort aardwarmte tot een duurzaam en betrouwbaar alternatief voor aardgas en een belangrijke driver achter de transitie naar een aardgasvrije en CO2-neutrale gebouwde omgeving. De verwachting is dat aardwarmte in 2030 in circa 30 procent van de totale Nederlandse warmtevraag kan voorzien.

Firan is bij het aardwarmteproject in Holland Rijnland en Greenport Aalsmeer betrokken als de beoogde ontwikkelaar van de regionale warmte-infrastructuur. We nemen in de toekomst naar verwachting ook de rol van beheerder van het net op ons. Daarnaast speelt Firan een actieve rol in het transport van de opgewekte warmte aan warmtebedrijven, woningcorporaties en andere partijen in Holland Rijnland. Samen met D4 en andere partners delen we inmiddels actief onze visie en expertise over de plannen om het potentieel van geothermie optimaal in te zetten om de Nederlandse warmtetransitie verder te brengen.

Het warmtenet in Holland Rijnland en Greenport Aalsmeer is een initiatief van projectontwikkelaar D4, Shell en Firan.


Theo VoskuilenSenior businessontwikkelaarMeer over Theo


Uw gemeente aardgasvrij


Concrete plannen voor een open en onafhankelijk warmtenet? Neem contact op!




/
Man fiets met hond langs een kas
Samen met projectontwikkelaar D4 en Shell gaat Firan de mogelijkheden verkennen om aardwarmte te benutten voor verwarming van de gebouwde omgeving en glastuinbouw. Het doel van dit initiatief is het versnellen van de warmtetransitie in de regio’s Holland Rijnland en Greenport Aalsmeer.


Warmtenet in Kerschoten als stap naar een aardgasvrij Apeldoorn

Kerschoten wordt mogelijk als eerste Apeldoornse wijk aardgasvrij gemaakt. Bewoners, woningcorporaties, scholen, de gemeente, het Waterschap en Firan werken er samen aan de ontwikkeling van een warmtenet.

Onder de noemer Kerschoten Energieneutraal (KEN) werken de gemeente Apeldoorn, lokale ondernemers, drie woningcorporaties en twee wijkraden al sinds 2013 aan een duurzame wijk. Het doel is om samen met bewoners energie te besparen én lokaal op te wekken. Onderdeel van het ontwikkelplan is de aanleg van een warmtenet voor corporatiewoningen en particulier vastgoed in de naoorlogse wijk.

Warmte van het Waterschap

Uit een haalbaarheidsonderzoek is de mogelijkheid naar voren gekomen om een warmtenet te ontwikkelen met aquathermie, waarvoor gebruik wordt gemaakt van de rioolwaterverzuivering van het Waterschap Vallei en Veluwe. In combinatie met een warmtepomp levert het warmtenet de woningen en utiliteitsgebouwen in Kerschoten dan warmte (op 70 graden) voor verwarming en warm water, zonder dat er op gebouwniveau verregaande isolatiemaatregelen en andere ingrijpende aanpassingen zijn vereist.

Duurzame bronnen

In eerste instantie worden ongeveer 900 woningen en enkele scholen op het warmtenet aangesloten. Het plan is om in 2030 de hele wijk Kerschoten – met zo’n drieduizend woningen – van stadsverwarming te voorzien. Daarvoor zijn naast de warmte van het Waterschap ook andere duurzame bronnen nodig zijn. In de bronstrategie worden daarvoor de opties op een rij gezet.

Een open warmtenet voor iedereen

Een haalbaar en betaalbaar warmtenet voor iedereen, met een transparante business case en een nauwe betrokkenheid van bewoners. Dat is de inzet van Kerschoten Energieneutraal en de andere partijen die zijn betrokken bij de plannen voor het warmtenet, dat als een open net met een onafhankelijk netbeheer wordt ontwikkeld. Zo krijgen meerdere warmtebronnen en warmteleveranciers onder gelijke voorwaarden toegang tot het warmtenet. De uitbreiding naar andere delen van Apeldoorn en de koppeling met andere lokale en regionale warmte-initiatieven vinden dan plaats onder gemeentelijke regie. Alle afnemers van de warmte selecteren gezamenlijk de eerste warmteleverancier.

De gemeente stimuleert en regisseert de participatie in de wijk. De zogenoemde KEN-regisseur onderhoudt nauwe contacten met bewoners en begeleidt het maandelijkse overleg met de energiewerkgroep in de wijk. Verder zijn er bewonersbijeenkomsten waar naast de wethouder ook het Waterschap, de woningcorporaties en Firan in gesprek gaan met bewoners en ondernemers in Kerschoten. De gemeente heeft een subsidieaanvraag ingediend bij het landelijke Programma Aardgasvrije Wijken en ondersteunt particulieren via het energieloket met advies over energiebesparing, duurzame maatregelen en subsidies. Naar verwachting levert het warmtenet in 2023 de eerste warmte aan woningen in Kerschoten.

Het warmtenet voor Kerschoten is een samenwerking tussen de gemeente Apeldoorn, de woningcorporaties De Goede Woning, Ons Huis en de Woonmensen, Waterschap Vallei en Veluwe, de Jacobus Fruijtier Scholengemeenschap, Liander en Firan.


Theo VoskuilenSenior businessontwikkelaarMeer over Theo


Uw gemeente aardgasvrij


Concrete plannen voor een open en onafhankelijk warmtenet? Neem contact op!




Ondertekening samenwerkingsovereenkomst om de haalbaarheid van een warmtenet voor de Bloemenbuurt in Didam verder te onderzoeken
Woningcorporatie Plavei, gemeente Montferland en Firan zetten een nieuwe stap op weg naar een aardgasvrije warmte-oplossing voor de Bloemenbuurt in Didam.
Betaalbaarheid is een speerpunt in de zoektocht naar aardgasvrije warmte-oplossingen. Wat zijn dan de issues, uitdagingen en must-do's? Woningcorporatie Plavei en Firan met elkaar in gesprek

Warmte uit het riool voor duurzaam verwarmde corporatiewoningen in Amsterdam

Samen met woningcorporatie De Key onderzoekt Firan de mogelijkheden en kosten voor een warmtenet met riothermie als bron.

In het Amsterdamse Buikslotermeer worden de 8 flatgebouwen met corporatiewoningen momenteel collectief verwarmd met gasketels. Door een warmtenet aan te leggen dat wordt verwarmd door de nabijgelegen hoofd(pers)leiding van riolering, wordt het gasverbruik met zo’n 75-90% teruggebracht. Ook wordt de uitstoot van CO2 hiermee gereduceerd.

De panden uit de jaren ‘70 zijn nu matig tot slecht geïsoleerd. Om deze door het jaar heen te verwarmen, blijven gasketels beschikbaar als back-up en piekvoorziening. Op termijn worden alle 870 appartementen aan de H. Cleyndertweg gerenoveerd. Afhankelijk van de oorsprong van de gebruikte elektriciteit voor het warmtenet kan de warmtevoorziening dan zelfs helemaal emissieloos worden.

Warmtenet met riothermie als bron

Met de overtollige warmte uit nabijgelegen grote rioolleidingen wordt water in het warmtenet opgewarmd tot 15 graden. Het opgewarmde water wordt in een warmte-koude-opslag onder de grond opgeslagen tot het nodig is. Het warmtenet kan vanuit deze warmtebuffers het hele jaar een stabiele temperatuur aan warmte leveren. Warmtepompen in elk van de 8 appartementenflats zorgen ervoor dat de warmte uit de buffers wordt opgewaardeerd naar de juiste temperatuur voor de appartementen.

Duurzamer én betaalbaarder

Volgens berekeningen die uitgaan van het Total Cost of Ownership is dit warmtenet duurzamer én betaalbaarder dan alternatieve oplossingen. Daarnaast kan het project een voorbeeld zijn van omschakeling naar duurzame warmtevoorziening in de bestaande sociale woningbouw. Gemeente Amsterdam ondersteunt het project omdat het past bij de ambitie om in 2040 als gemeente aardgasvrij te zijn.

Het project in Amsterdam Buikslotermeer is een samenwerking tussen Woningcorporatie De Key, Waternet en Firan.

Infographic riothermie


Kay AntonissenProductontwikkelaarMeer over Kay


Meer weten?


Firan helpt lokale partijen met de realisatie van open en onafhankelijke energie infra.




Arnhemse wijk Elderveld-Noord, Fotograaf: Michiel Verbeek
Om 800 woningen in de Arnhemse wijk Elderveld-Noord aardgasvrij te maken heeft Firan samen met gemeente, woningcorporaties en het waterschap onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden van een warmtenet. De bron van dat nieuwe warmtenet is de restwarmte van de nabijgelegen rioolwaterzuiveringsinstallatie.


Aquathermie voor Arnhemse wijk Elderveld-Noord

Afbeelding van de Arnhemse John Frostbrug

Afbeelding van de Arnhemse John Frostbrug

In de wijk Elderveld-Noord in Arnhem hebben de gemeente, woningcorporaties, het waterschap en Firan onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden om woningen aardgasvrij te maken met restwarmte uit afvalwater van de rioolwaterzuivering. In totaal is er voldoende duurzame aquathermie beschikbaar voor 1.500 woningen. Dit is uit te breiden door ook uit de riolering in de wijk warmte te winnen en door de warmte die in de zomer niet benut wordt in de bodem op te slaan voor in de winter.

De gemeente Arnhem heeft de ambitie om uiterlijk in 2030 in totaal 6.500 woningen aardgasvrij te maken, als onderdeel van de verduurzaming van de lokale energievoorziening. De inzet is dat de aardgasvrije alternatieven betaalbaar, eerlijk en duurzaam zijn. Daarom zijn bewoners niet verplicht om aan te sluiten op een warmtenet, en is het uitgangspunt dat de woonlasten na de overgang naar de nieuwe warmtevoorziening gelijk blijven.

Aardgasvrij door aquathermie

Samen met de woningcorporaties Vivare en Volkshuisvesting, Waterschap Rivierenland en Firan is de gemeente Arnhem een project gestart om de wijk Elderveld-Noord stapsgewijs via een warmtenet aardgasvrij te maken. Daarbij wordt gebruik gemaakt van restwarmte van de rioolwaterzuiveringsinstallatie aan de rand van de wijk. Firan ontwikkelt, realiseert en beheert de infrastructuur van het nieuwe publieke warmtenet.

Warmte uit afvalwater

Na het zuiveringsproces heeft het afvalwater uit de zuiveringsinstallatie van Waterschap Rivierenland een temperatuur tussen de 10 tot 25°C. De warmte die aan het water wordt onttrokken, zal via een warmtepomp op de gewenste temperatuur worden gebracht om woningen van verwarming en warm tapwater te voorzien. Het warmtenet transporteert de warmte naar de woningen.

Schematische weergave van thermische energie uit afvalwater met collectieve warmtepomp

Betaalbare warmte voor huur- en koopwoningen

In de eerste fase zullen ongeveer 800 woningen in Elderveld-Noord gebruik maken van de restwarmte van de waterzuiveringsinstallatie van Waterschap Rivierenland. Het gaat om 700 huurwoningen en 100 woningen in particulier eigendom. Voor deze eerste fase is een rijksbijdrage aangevraagd uit het Programma Aardgasvrije Wijken.

Met het project, dat van start gaat in 2021, is een totale investering van ruim dertig miljoen euro gemoeid. Het Arnhemse Klimaatfonds stelt hiervoor 490.000 euro ter beschikking. De gemeente Arnhem heeft een aanvraag voor een bijdrage (van zes miljoen euro) ingediend bij het programma Proeftuinen Aardgasvrije Wijken. Om de huurwoningen te verduurzamen naar energielabel A, aan te sluiten op het warmtenet en te voorzien van een elektrische kookplaat investeren ook de woningcorporaties in het project. Daardoor zullen de energielasten voor huurders dalen.

Particuliere woningbezitters krijgen het aanbod om de overstap te financieren met behulp van een subsidie uit het project en een lening met aantrekkelijke voorwaarden. Omdat de maandelijkse energiekosten afnemen als gevolg van de verbeterde isolatie, blijven de woonlasten naar verwachting gelijk.

Verduurzaming en vernieuwing

De gemeente Arnhem ziet de ontwikkeling van het warmtenet als onderdeel van een gecombineerde inzet op verduurzaming en wijkvernieuwing in Elderveld-Noord. In de wijk ligt het oudste gasnet van Arnhem en het riool moet binnen nu en tien jaar vervangen worden. Een mooie kans om alles tegelijkertijd aan te pakken en zo de overlast en de kosten te beperken.

Ook in andere Arnhemse wijken werken de gemeente, woningcorporaties, Firan samen met partners aan de aanleg en uitbreiding van het lokale warmtenet. Voor de wijken Vredenburg en Kronenburg wordt daarvoor gekeken naar de mogelijkheden van lagetemperatuurnetten met warmte uit oppervlaktewater.

Het warmteproject in Elderveld-Noord is een samenwerking tussen de gemeente Arnhem, woningcorporaties Vivare en Volkshuisvesting, Waterschap Rivierenland en Firan.


Theo VoskuilenSr. BusinessontwikkelaarMeer over Theo


Meer weten?


Heeft uw gemeente concrete plannen voor een open en onafhankelijk warmtenet?




Zonnepanelen met schapen
Firan lanceert de renewable energy matching tool. Hiermee wordt zichtbaar waar lokale koppelingen mogelijk zijn tussen wind- en zonneparken, en tussen producenten en afnemers van groene stroom.




Proeftuin-project warmtenet in Nijmegen Dukenburg

De gemeente Nijmegen wil in 2045 een energieneutrale stad zijn. De eerste stappen om die ambitie waar te maken worden gezet in de wijk Zwanenveld. Dit is een wijk in het stadsdeel Dukenburg: het stadsdeel dat is aangewezen als een van de eerste in Nijmegen die van het gas af gaat. In 2018 is hiervoor de Proeftuinen-subsidie toegekend. 

Omdat het stadsdeel in sommige opzichten een aandachtsgebied is, zoekt de gemeente samen met stakeholders bewust naar kansen om de energietransitie in dit deel van de stad te koppelen met andere maatschappelijke thema’s zoals eenzaamheid, werkgelegenheid en klimaatadaptie.

Onderzoek naar haalbaarheid

Er is een proeftuin-project gestart waarin de haalbaarheid van een aan te leggen warmtenet wordt onderzocht. De wijk Zwanenveld loopt hierin voorop. Samen met partners en inwoners wordt er een wijkwarmteplan opgesteld. Het traject is een zoektocht om te komen tot een businesscase waar iedere partij achter staat. Parrallel aan dit proeftuin-project onderzoekt de gemeente Nijmegen wat haar rol zou moeten zijn in de energietransitie en daarmee welke rol zij in het warmtenet in Dukenburg gaat vervullen.

Warmte vanuit afvalenergiecentrale

De warmtebron van het beoogde warmtenet is restwarmte van afvalenergiecentrale ARN.

Wijkentour ‘Van het gas af’

Op vrijdag 18 september 2020 vindt de wijkentour ‘Van het gas af’ plaats in Nijmegen Dukenburg. Tijdens deze bijeenkomst wordt gekeken hoe de betrokken partijen vormgeven aan de businesscase en het wijkwarmteplan. De bijeenkomst is voor iedereen toegankelijk. Aanmelden voor de wijkentour ‘Van het gas af’ kan hier.

Het warmteproject in Nijmegen Dukenburg is een samenwerking tussen Fakton, Gemeente Nijmegen, Liander, woningbouwcorporaties Portaal, Woonwaarts, Talis en Woongenot en Firan.


Leonie SchaartSr. Businessontwikkelaar


Meer weten?


Heeft uw gemeente concrete plannen voor een open en onafhankelijk warmtenet?




Zonnepanelen met schapen
Firan lanceert de renewable energy matching tool. Hiermee wordt zichtbaar waar lokale koppelingen mogelijk zijn tussen wind- en zonneparken, en tussen producenten en afnemers van groene stroom.


Open warmtenet Zaanstad benut warmte van biomassacentrale

In Zaanstad is een open warmtenet ontwikkeld dat restwarmte van verschillende bronnen gaat benutten. De eerste bron betreft een kleine lokale biomassacentrale. In 2019 zijn de warmteleidingen van de eerste fase van het warmtenet aangelegd en is de biomassacentrale gebouwd. Eind 2019 zijn twee van de vijf flatgebouwen op het warmtenet aangesloten. 

Omdat de biomassacentrale momenteel wordt getest, worden de flats nu verwarmd met behulp van een bestaande gasgestookte HulpWarmteCentrale. Zodra de biomassacentrale stabiel warmte kan leveren en alle vergunnen definitief zijn gaan deze flats over op de duurzame warmte van de biomassacentrale.

Open structuur

Bijzonder aan het Zaans warmtenet is de open structuur. Het net is namelijk toegankelijk voor diverse warmteleveranciers en -afnemers. Bedrijven met restwarmte en ook partijen met een warmtevraag kunnen gebruik maken van het net, waarbij voor iedereen dezelfde regels gelden. In een later stadium profiteren bijvoorbeeld ook bedrijven en instellingen van deze lokale, duurzame en betaalbare energievoorziening. Inmiddels is voor Zaandam-Oost een warmteplan van kracht en wordt onderzocht of nieuwbouw ook op het warmtenet kan worden aangesloten.

Restwarmte van biomassacentrale

Het warmtenet wordt gevoed door duurzame warmte van een lokale kleinschalige biomassacentrale. De warmte wordt afgenomen door diverse woningcorporaties, VvE’s en in de nabije toekomst mogelijk ook een aantal utiliteitsgebouwen (o.a. scholen).

De gemeente Zaanstad heeft de ambitie om in de periode van 2030 tot 2040 volledig klimaatneutraal te worden en in versneld tempo van aardgas los te komen. De ontwikkeling van het warmtenet sluit perfect aan bij deze ambitie; de 650 nieuwbouwwoningen in het Gouwpark worden geheel aardgasvrij opgeleverd.

Samenwerkingsverband

Het Zaans warmtenet is een samenwerking tussen Woningcorporaties, Vereniging van Eigenaren, ENGIE als (vooralsnog enige) warmteleverancier, Bio Forte als producent van lokale biomassa, gemeente Zaanstad en Warmtenetwerk Zaanstad B.V. als netbeheerder. Warmtenetwerk Zaanstad, dat is opgericht door Firan, de gemeente Zaanstad en het Participatiefonds Duurzame Economie Noord-Holland (PDENH), realiseert het netwerk voor de distributie en het transport van de warmte.

Kijk hier voor meer informatie over het Zaans warmtenet.


Pieter-Jan van HelvoortSr. Businessontwikkelaar
Noor BaxRealisatiemanager


Meer weten?


Heeft uw gemeente concrete plannen voor een open en onafhankelijk warmtenet?




Zonnepanelen met schapen
Firan lanceert de renewable energy matching tool. Hiermee wordt zichtbaar waar lokale koppelingen mogelijk zijn tussen wind- en zonneparken, en tussen producenten en afnemers van groene stroom.


Lage temperatuur bronnet in circulaire stadswijk Amsterdam Buiksloterham

Amsterdam Buiksloterham

Het Amsterdamse Buiksloterham transformeert van een voormalig industrieel bedrijventerrein naar een duurzame en circulaire stadswijk gericht op wonen en werken. Voor drie nieuwbouwkavels binnen dit gebied in Amsterdam-Noord wordt een lage-temperatuur-bronnet gerealiseerd. Een innovatief en duurzaam energiesysteem waarmee zowel verwarmd als gekoeld kan worden. Firan heeft de ambitie om dit systeem in de toekomst voor heel Buiksloterham beschikbaar te maken. 

Manifest Circulair Buiksloterham

Het manifest Circulair Buiksloterham werd in 2015 door meer dan 20 betrokken partijen, waaronder Firan (toen nog Alliander DGO), getekend. Hiermee verbonden zij zich aan de gezamenlijke opgave om Buiksloterham te ontwikkelen tot circulaire stadswijk. Het gebied in Amsterdam-Noord is de nieuwste woonwijk van Amsterdam waar op de verschillende kavels appartementen, utiliteiten en kantoren worden gebouwd.

Warmte- en koude-installatie

Het bronnetwerk heeft zowel een koude- als warmteleiding. Deze verbinden twee warmte- en koude-opslagsystemen (WKO-doubletten) met elkaar. Warmte en koude worden met een WKO-installatie in de ondergrond opgeslagen, waarvoor het grondwater in de watervoerende lagen van de bodem wordt gebruikt. In de zomer wordt het koude water uit de aardbodem gehaald om appartementen en utiliteiten te koelen en in de winter worden deze gebouwen met het warmere grondwater verwarmd.

Per kavel wordt een warmtepomp geïnstalleerd om de temperatuur op het juiste niveau te brengen. Omdat er meer warmte- dan koudevraag is bij deze nieuwbouwkavels, wordt er bij iedere kavel een drycool-installatie gerealiseerd om de WKO-installatie te balanceren. Op termijn is het ook mogelijk om het systeem te balanceren door gebruik te maken van het nabijgelegen oppervlaktewater.  

Optimale benutting van bodemenergie

Gemeente Amsterdam ziet bodemenergie als een belangrijke vorm van duurzame energie en wil de toepassing hiervan faciliteren. Met behulp van een bodemenergie-plan stelt de gemeente kaders voor nieuwe bodemenergie-systemen binnen Amsterdam Buiksloterham. Zo zorgt de gemeente ervoor dat verschillende systemen zonder problemen naast elkaar kunnen bestaan en dat de bodemenergie binnen het gebied optimaal wordt benut. 

Publiek bronnet

Door een publiek bronnet te realiseren worden WKO-installaties met elkaar verbonden, kunnen meerdere kavels op dezelfde bronnen worden aangesloten en kan warmte tussen kavels uitgewisseld worden. Dit zorgt voor een kostenbesparing en een optimale benutting van de ondergrond. Dit maakt het voor toekomstige ontwikkelingen mogelijk om ook aan te sluiten op het bronnet. De afnemers binnen het gebied worden ontzorgd: zij zijn niet verantwoordelijk voor investeringen, beheer en onderhoud van het systeem.

Het project is een samenwerking tussen projectontwikkelaars De Berg Investments B.V. & Republica, INNAX Duurzame Energie en Firan.


Brenda SchoumansBusinessontwikkelaar

Meer weten?


Heeft uw gemeente concrete plannen voor een open en onafhankelijk warmtenet?




Zonnepanelen met schapen
Firan lanceert de renewable energy matching tool. Hiermee wordt zichtbaar waar lokale koppelingen mogelijk zijn tussen wind- en zonneparken, en tussen producenten en afnemers van groene stroom.


Warmtenet in Amsterdamse wijk mede dankzij buurtbewoners

Datacenter Equinix

Medio 2021 wordt gestart met de aanleg van een warmtenet in Middenmeer Noord, een wijk in het Amsterdamse Watergraafsmeer. De Amsterdamse gemeenteraad is akkoord en investeert in de aanleg van het net. Bewoners van de Amsterdamse wijk, verenigd in de buurtcoöperatie MeerEnergie, hebben de afgelopen jaren samen met Firan de mogelijkheden van een collectief duurzaam warmtenet onderzocht.

Het nabijgelegen Datacenter Equinix (in het Sciencepark) is de lokale bron van het warmtenet. Met de restwarmte van Equinix kunnen potentieel 5000 woningen worden voorzien van verwarming en warm water. Om hinder bij de aanleg te beperken wordt de aanleg gelijktijdig uitgevoerd met de geplande renovatie van de andere infrastructuren in de wijk, zoals de waterleidingen en het riool.

Decentrale Energie Centrale (DEC)

Bij het datacenter Equinix in het Sciencepark komt warmte vrij bij het koel houden van computers. Hier blijft veel restwarmte over. In een Decentrale Energie Centrale (DEC) gaat een warmtepomp ervoor zorgen dat de restwarmte naar de juiste temperatuur wordt gebracht. Vervolgens komt de warmte terecht in de leidingen in de wijk om huishoudens van warmte te voorzien.

Verduurzaming voor particulieren

Steeds meer particulieren willen hun bestaande woning verduurzamen en minder afhankelijk zijn van gas. Daarom is de mogelijkheid onderzocht van een nieuw warmtenet in een bestaande woonwijk met particuliere eigenaren en individuele verwarmingsinstallaties. Gemeente Amsterdam gaat akkoord en investeert in de aanleg van het warmtenet omdat het past bij de ambitie om in 2040 als gemeente aardgasvrij te zijn.

Betrokken partijen bij het warmtenet in Amsterdam Middenmeer Noord zijn particulieren en woningbezitters, buurtcoöperatie MeerEnergie, Datacenter Equinix en Firan.

Onderstaande afbeelding is een schematische weergave van het warmtenet dat in Middenmeer Noord wordt gerealiseerd.


Andre SchiltmansSr. BusinessontwikkelaarMeer over Andre

Meer weten?


Heeft uw gemeente concrete plannen voor een open en onafhankelijk warmtenet?




Zonnepanelen met schapen
Firan lanceert de renewable energy matching tool. Hiermee wordt zichtbaar waar lokale koppelingen mogelijk zijn tussen wind- en zonneparken, en tussen producenten en afnemers van groene stroom.



Duurzame warmte in Wageningen vanuit papierfabriek

Parenco Renkum

In 2019 worden de mogelijkheden en de haalbaarheid voor een warmtenet in Wageningen en omstreken onderzocht. De gemeente Wageningen, Smurfit Kappa Parenco, de Woningstichting, Idealis, WUR, Coöperatie WOW, Stichting Wageningen Werkt Duurzaam en Firan hebben een samenwerkingsovereenkomst getekend om de mogelijkheden voor een duurzaam warmtenet te verkennen. Sinds 2014 is Firan in de regio Wageningen, Ede en Renkum actief om een open en duurzaam warmtenet te ontwikkelen, met als bron restwarmte van papierfabriek Smurfit Kappa Parenco en later een (nog te ontwikkelen) geothermiebron.

Verwarming met restwarmte

Smurfit Kappa Parenco en Firan hebben de ambitie om op korte termijn de beschikbare restwarmte van de papierfabriek te gebruiken om huizen en bedrijven te verwarmen. Zo’n warmtenet met restwarmte zorgt dat de energievraag binnen de gemeenten Wageningen, Ede en Renkum voor een aanzienlijk deel duurzaam wordt ingevuld.

Onderzoek naar geothermiebron

Door Parenco, QNQ, Vito en Firan wordt onderzocht of er een Ultradiepe Geothermiebron ontwikkeld kan worden op de locatie van Parenco. Deze bron pompt water met hoge temperaturen (180 graden) uit diepe aardlagen omhoog. Deze warmte kan Parenco vervolgens inzetten voor het maken van papier. Nadat deze warmte door Parenco is gebruikt, blijft er nog voldoende temperatuur (80-100 graden) over om woningen en gebouwen mee te verwarmen. Via een leidingtracé naar Wageningen, Ede en Renkum kan hiermee een deel van de regio worden verduurzaamd.

Waarmaken duurzaamheidsambities

Meerdere partijen in Wageningen, Ede en Renkum hebben duurzaamheidsambities om aardgasloos te worden in 2050. Gemeente Wageningen heeft zelfs uitgesproken deze ambitie al in 2030 te willen vervullen. Vanuit de rol als warmtenetbeheerder, helpt Firan de regio om deze ambities waar te maken. Door de haalbaarheid van dit concept samen verder uit te werken, hopen alle betrokken partijen dat een duurzaam en open warmtenet de uitkomst biedt om deze ambities te realiseren.

Betrokken partijen

Betrokken partijen zijn Gemeente Wageningen, De Woningstichting, Idealis, Wageningen Universiteit (WUR), Wageningen werkt Duurzaam en Coöperatie WOW. Firan werkt nauw samen met Tellus Renkum, een samenwerkingsverband tussen Smurfit Kappa Parenco en QNQ. Tellus Renkum is verantwoordelijk voor de bronexploitatie van zowel de restwarmte als de geothermiebron.

In onderstaande video wordt het concept van het Wageningse warmtenet met de restwarmte van Smurfit Kappa Parenco als energiebron uitgelegd.


Brenda SchoumansBusinessontwikkelaar

Meer weten?


Heeft uw gemeente concrete plannen voor een open en onafhankelijk warmtenet?




Ondertekening samenwerkingsovereenkomst om de haalbaarheid van een warmtenet voor de Bloemenbuurt in Didam verder te onderzoeken
Woningcorporatie Plavei, gemeente Montferland en Firan zetten een nieuwe stap op weg naar een aardgasvrije warmte-oplossing voor de Bloemenbuurt in Didam.




Duurzame warmte en koude voor de Arnhemse wijk Vredenburg

Brug Arnhem

In Arnhem is gestart met een bijzonder project dat gebruik maakt van aquathermie. In eerste instantie worden in ieder geval twee kantoorgebouwen van warmte en koude uit grond- én oppervlaktewater voorzien. Later worden ook het gemeentelijk vastgoed en enkele honderden woningen in de wijken Vredenburg en Kronenburg aangesloten op deze voorziening.

Aquathermie-systeem met warmte-koude installatie

Vanuit de collectieve warmte-koude installatie (WKO) wordt via een bronnet warmte en koude naar de afnemers in de wijk getransporteerd. Met behulp van oppervlaktewater wordt de WKO-bron effectief geregenereerd.

WKO-systeem in waterwingebied

Onderzoek van Rijkswaterstaat laat zien dat warmte uit oppervlaktewater in de toekomst kan bijdragen aan de verwarming van mogelijk één miljoen woningen in Nederland. Omdat de wijk Vredenburg in het waterwingebied van waterbedrijf Vitens in Arnhem ligt, kunnen er in deze wijk geen WKO-systemen worden aangelegd. Het gemaal en de collectieve WKO liggen daarom buiten dit wingebied.

Start realisatie in 2021

Komend jaar wordt gewerkt aan het opstellen van een projectplan waarbij er ook een samenwerkingsovereenkomst getekend zal worden. Bij positief resultaat kan fase 1, de aansluiting van twee kantoorgebouwen van Vastgoedbedrijf Rijsterborgh en Rijksvastgoedbedrijf, in 2021 gestart worden. De haalbaarheid voor het leveren van warmte aan 550 woningen, fase 2, wordt momenteel nog onderzocht.

Het project is een samenwerking tussen gemeente Arnhem, energiebedrijf ENGIE, adviesbureau IF Technology en Firan. Met Vastgoedbedrijf Rijsterborgh en het Rijksvastgoedbedrijf zijn leveringsovereenkomsten getekend. Met de woningbouwcorporaties Vivare, Volkshuisvesting en Portaal wordt onderzocht of aansluiting van hun woningbezit haalbaar is. Dit initiatief wordt ondersteund door de provincie Gelderland.


Leonie SchaartSr. Businessontwikkelaar


Meer weten?


Weten hoe wij met warmte uit afval-, drink- en oppervlaktewater uw warmtevoorziening kunnen verduurzamen? Neem contact op met Firan.




Zonnepanelen met schapen
Firan lanceert de renewable energy matching tool. Hiermee wordt zichtbaar waar lokale koppelingen mogelijk zijn tussen wind- en zonneparken, en tussen producenten en afnemers van groene stroom.



Collectief warmtenet Haarlem Schalkwijk

In de Haarlemse wijk Schalkwijk wordt een collectief open warmtenet ontwikkeld. Het streven is een open warmtenet met restwarmte van het datacentrum en een lokale geothermiebron (warmte uit diepe bodemlagen) als basis. De gemeente Haarlem, Firan en drie woningcorporaties werken samen aan een businesscase om te komen tot een collectief warmtenet voor in eerste instantie ruim 5.000 gestapelde corporatieswoningen in Schalkwijk als duurzaam en betaalbaar alternatief voor aardgas. Daartoe hebben zij op 19 april 2018 een samenwerkingsovereenkomst gesloten.

Seismisch onderzoek voor geothermie

De partijen zijn nu samen aan het onderzoeken of het warmtenetwerk rendabel te ontwikkelen is en welke bronnen warmte kunnen leveren. Diverse opties zijn mogelijk, waarbij restwarmte van een datacentrum en geothermie tot nu toe het meest concreet lijken.

Binnenkort wordt seismisch onderzoek uitgevoerd dat gaat uitwijzen hoe kansrijk de inzet van geothermie als bron is. Een uitgebreide risicokaart maakt ook deel uit van het onderzoek. Wanneer uit het seismisch onderzoek blijkt dat Schalkwijk mogelijk geschikt is, wordt een proefboring verricht.

Gezamenlijk netwerkbedrijf

De gemeente Haarlem wil in 2040 aardgasvrij zijn. Daarnaast hebben de woningcorporaties de wens om de energielasten van de bewoners te verlagen. Met een warmtenet kunnen snel grote stappen in de goede richting worden gezet. In eerste instantie zal het gaan om de aansluiting van ruim 5.000 gestapelde corporatiewoningen. Verwacht wordt dat er in de toekomst 12.000 woningen op het warmtenet aangesloten kunnen worden. Momenteel zijn de gemeente Haarlem en Firan bezig met het opzetten van een gezamenlijk warmtenetwerkbedrijf.

Aanleg warmtenet start in 2022

Bij een positief resultaat op de onderzoeken die nu verricht worden naar de warmtebronnen en haalbaarheid van het warmtenetwerk kan in 2021 de aanleg van het warmtenet van start gaan. Vanaf 2021 kunnen de eerste gebouwen aangesloten worden op het warmtenet (fase 1).

In Meerwijk (onderdeel van Schalkwijk) wordt de riolering de komende jaren vervangen. Waar mogelijk wordt de aanleg van de warmteleidingen gecombineerd met het vervangen van het riool. Dit scheelt niet alleen kosten maar betekent vooral minder overlast door werkzaamheden voor bewoners en bezoekers van de wijk. Meer informatie over het vernieuwen van de openbare ruimte in Meerwijk (project IVORiM).

Het collectief open warmtenet in het Haarlemse Schalkwijk is een samenwerking tussen Gemeente Haarlem, Elan Wonen, Pré Wonen, Ymere en Firan. Meer weten over hoe Pré Wonen tegen de opgave van de overgang naar aardgasvrij wonen aankijkt? Lees het interview met Joost Ruissen, projectleider Pré Wonen.


Leonie SchaartSr. Businessontwikkelaar


Meer weten?


Heeft uw gemeente concrete plannen voor een open en onafhankelijk warmtenet? Neem contact op met Firan.




Zonnepanelen met schapen
Firan lanceert de renewable energy matching tool. Hiermee wordt zichtbaar waar lokale koppelingen mogelijk zijn tussen wind- en zonneparken, en tussen producenten en afnemers van groene stroom.