Duurzame warmte en koude voor de Arnhemse wijk Vredenburg

Wat

Waterschappen zijn verantwoordelijk voor het waterbeheer in Nederland. Ze zorgen ervoor dat we in Nederland droge voeten houden en dat het oppervlaktewater schoon is en blijft. Daar komt nu een extra rol bij: die van energieleverancier van warmte en koude, die gewonnen worden uit oppervlaktewater.

In Arnhem is gestart met een bijzonder project. In eerste instantie worden twee kantoorgebouwen en een verzorgingstehuis van warmte en koude uit grond- én oppervlaktewater te voorzien. Later worden ook het gemeentelijk vastgoed en enkele honderden woningen in de wijken Vredenburg en Kronenburg aangesloten op deze voorziening.

Hoe

Het gemaal dat aan de rand van de wijk Vredenburg ligt wordt voorzien van een warmtewisselaar. De zomerwarmte en winterkou worden vanuit deze watergang opgeslagen in een nabij te plaatsen collectieve Warmte-koude installatie (WKO). Vanuit daar worden de warmte en koude naar de afnemers in de wijk getransporteerd. Het voordeel van dit systeem is dat het ook koude kan leveren, wat voor commercieel vastgoed en bij een verhoogde isolatie van woonpanden steeds belangrijker wordt.

Daarnaast kan met oppervlaktewater de WKO-bron effectief worden geregenereerd. Dat wil zeggen dat de warmte en koude in de bodem in evenwicht blijven, waardoor de vraag naar warmte en koude van de afnemers met elkaar in evenwicht kan worden gebracht. Dit is mogelijk doordat er uit het oppervlaktewater extra warmte onttrokken kan worden.

Waarom

Onderzoek van Rijkswaterstaat laat zien dat warmte uit oppervlaktewater in de toekomst kan bijdragen aan de verwarming van mogelijk één miljoen woningen in Nederland. Omdat de wijk Vredenburg in het waterwingebied van waterbedrijf Vitens in Arnhem ligt, kunnen er in deze wijk geen WKO-systemen worden aangelegd. Het gemaal en de collectieve WKO liggen daarom buiten dit wingebied. Het WKO is in dit Arnhemse project echter wel effectiever dan een reguliere WKO. Veel WKO’s zijn niet in balans, omdat de warmte-vraag veelal groter is dan de koude-vraag. Het grondwater wordt dan steeds kouder, waardoor de WKO minder effectief is. Door de additioneel benodigde warmte uit het oppervlaktewater te halen, is de WKO goed in balans te brengen én te houden. Bovendien wordt het oppervlaktewater in de zomer door het onttrekken van warmte kouder. En dat helpt tegen hittestress, die in deze wijken een serieus probleem vormt.

Wie

Het project is een samenwerking tussen Waterschap Rivierenland, gemeente Arnhem, energiebedrijf ENGIE, adviesbureau IF Technology en Firan. De initiële afnemers zijn Vastgoedbedrijf Rijsterborgh, het Rijksvastgoedbedrijf en de woningbouwcorporaties Pleyade en Portaal. Qirion levert ondersteuning aan Firan bij het ontwikkelen van het netwerk. Verder wordt dit initiatief ondersteund door de provincie Gelderland.

Meer weten?

Wilt u weten hoe wij met warmte uit afval-, drink- en oppervlaktewater uw warmtevoorziening kunnen verduurzamen?

Met een unieke warmteoplossing wordt in Arnhem een grote stap in de energietransitie gezet. Met behulp van een gemaal en een warmtewisselaar wordt warmte uit het oppervlaktewater gebruikt om een collectief grondwatersysteem aan te vullen. Met dit energiesysteem worden woningen en bedrijfspanden van warmte en koude voorzien.