Zaan Food Makers, de gemeente Zaanstad, Eneco en Firan Waterstof hebben een samenwerkingsovereenkomst ondertekend voor het project Zaannet. Daarmee start de voorlopige ontwerpfase voor een waterstofdistributienetwerk in het Zaanse industriegebied. Het project biedt perspectief voor bedrijven die willen verduurzamen, maar tegen netcongestie aanlopen of niet volledig kunnen elektrificeren.
Waterstofnetwerk Zaanstad biedt perspectief voor industrie
De Zaanstreek is een van de belangrijkste industriële voedingsclusters van Nederland en Europa. De bedrijven in het gebied zijn van grote waarde voor de regionale en landelijke economie, maar staan ook voor een stevige verduurzamingsopgave.
Voor een deel van deze bedrijven is verdere verduurzaming niet vanzelfsprekend. Door netcongestie en processen die zich moeilijk laten elektrificeren, is aanvullende energie-infrastructuur nodig. Waterstof kan daarin een belangrijke rol spelen.
Onderzoek naar Zaannet waterstofnetwerk Zaanstad
In deze fase onderzoeken de partijen gezamenlijk of en hoe een waterstofnetwerk in het Zaanse industriegebied technisch, economisch en ruimtelijk haalbaar is. Daarbij bouwen zij voort op kennis en ervaring uit andere regionale waterstofinitiatieven in Nederland.
De verkenning richt zich op de verwachte vraag naar waterstof, benodigde volumes, mogelijke tracés, veiligheid, betaalbaarheid en de inpassing in de openbare ruimte. Ook wordt gekeken naar de aansluiting op regionale en landelijke waterstofnetwerken. Firan Waterstof brengt hierbij expertise in op het gebied van ontwikkeling, realisatie en toekomstbestendige inpassing van regionale waterstofinfrastructuur.
De gemeente Zaanstad vervult in deze fase een faciliterende en ondersteunende rol. Zaan Food Makers verbindt de bedrijven in het cluster, bundelt de vraag en vormt de schakel naar partijen die mogelijk op het toekomstige waterstofnetwerk willen aansluiten.
Zaannet als schakel in regionale waterstofketen
Zaannet sluit aan op bredere ontwikkelingen in het Noordzeekanaalgebied. De samenwerkingsovereenkomst markeert daarmee niet alleen een lokaal initiatief, maar ook een belangrijke stap in de regionale energietransitie. In de verkenning wordt nadrukkelijk gekeken naar een mogelijke koppeling met waterstofinfrastructuur in het Amsterdamse havengebied, zoals H2avennet. Zo kan Zaannet op termijn onderdeel worden van een bredere regionale en landelijke waterstofketen.
Daan Reitsma, Zaan Food Makers
“Voor veel van onze bedrijven is dit geen toekomstvraag meer, maar een vraag van nu. Zonder nieuwe energie-infrastructuur stokt verdere verduurzaming. Met Zaannet zetten we een noodzakelijke stap om dat te doorbreken. Als Zaan Food Makers verbinden we bedrijven, bundelen we de vraag en maken we dit samen met partners mogelijk.”
Natasja Groothuismink, wethouder gemeente Zaanstad
“De Zaanse industrie kenmerkt zich door haar innovatieve karakter. De regio is groot geworden met dank aan windenergie en het is goed om nu de mogelijkheden van waterstof te onderzoeken. Op dit moment is de industrie goed voor 80% van het Zaanse energieverbruik. Als we dit verbruik kunnen verduurzamen, dan zetten we een enorme stap in het verduurzamen en toekomstbestendig maken van onze economie.”
Brenda Schoumans, Manager Waterstof Firan
“In een nieuwe en zich ontwikkelende waterstofmarkt kun je alleen stappen zetten door samen te werken. Met Zaannet bouwen we met een breed consortium aan de ontwikkeling van een waterstofketen; hierdoor krijgen we inzicht in haalbaarheid en kosten. Zo ontstaat de basis voor een waterstofnetwerk dat aansluit bij de behoeften van de Zaanse industrie.”
Vervolg
De komende periode werken de partijen toe naar een voorlopig ontwerp en onderzoeken zij de haalbaarheid van een regionaal waterstofnetwerk voor het Zaanse industriegebied.
De uitwerking van deze fase wordt naar verwachting eind 2026 afgerond. Op basis daarvan besluiten de partijen of vervolgstappen richting detailontwerp en realisatie worden gezet. Daarmee is Zaannet niet alleen van betekenis voor de Zaanstreek, maar ook voor de verdere ontwikkeling van de regionale waterstofinfrastructuur in het Noordzeekanaalgebied.
