In de wijk Elderveld-Noord in Arnhem hebben de gemeente, woningcorporaties, het waterschap Rivierenland en Firan geconstateerd dat het mogelijk is om woningen aardgasvrij te maken met restwarmte uit afvalwater van de rioolwaterzuivering.
In totaal is er voldoende duurzame aquathermie beschikbaar voor 1.500 woningen. Het aantal aansluitbare gebouwen is verder uit te breiden door de warmte die in de zomer niet benut wordt in de bodem op te slaan voor in de winter.
De gemeente Arnhem heeft de ambitie om uiterlijk in 2030 in totaal 6.500 woningen aardgasvrij te maken, als onderdeel van de verduurzaming van de lokale energievoorziening. De inzet is dat de aardgasvrije alternatieven betaalbaar, eerlijk en duurzaam zijn. Daarom zijn bewoners niet verplicht om aan te sluiten op een warmtenet, en is het uitgangspunt dat de woonlasten na de overgang naar de nieuwe warmtevoorziening gelijk blijven.
Aardgasvrij door aquathermie
Samen met de woningcorporaties Vivare en Volkshuisvesting, Waterschap Rivierenland en Firan is de gemeente Arnhem een project gestart om de wijk Elderveld-Noord stapsgewijs via een warmtenet aardgasvrij te maken. Daarbij wordt gebruik gemaakt van restwarmte van de rioolwaterzuiveringsinstallatie aan de rand van de wijk. Firan ontwikkelt, realiseert en beheert de infrastructuur van het nieuwe publieke warmtenet.
Warmte uit afvalwater
Na het zuiveringsproces heeft het afvalwater uit de zuiveringsinstallatie van Waterschap Rivierenland een temperatuur van 10 tot 25°C. De warmte die aan het water wordt onttrokken, wordt via een warmtepomp naar 75°C opgewerkt om woningen van verwarming en warm tapwater te voorzien. Het warmtenet transporteert de warmte naar de woningen.
Betaalbare warmte voor huur- en koopwoningen
In de eerste fase zullen ongeveer 800 woningen in Elderveld-Noord gebruik maken van de restwarmte van de waterzuiveringsinstallatie van Waterschap Rivierenland. Het gaat om 700 huurwoningen en 100 woningen in particulier eigendom. Voor deze eerste fase is een rijksbijdrage uit het Programma Aardgasvrije Wijken toegekend.
Met het project is een totale investering van ruim 20 miljoen euro gemoeid. Het Arnhemse Klimaatfonds stelt hiervoor 490.000 euro ter beschikking. Daarnaast heeft de gemeente een bijdrage van ruim zes miljoen euro ontvangen uit het Programma Aardgasvrije Wijken. Om de huurwoningen te verduurzamen naar energielabel A en klaar te maken voor een aansluiting op het warmtenet investeren ook de woningcorporaties in het project. Daardoor zullen de energielasten voor huurders dalen. Volkshuisvesting is in de zomer van 2023 gestart met de renovatie van ruim 300 woningen. Deze worden in 2024 warmtenet ready opgeleverd.
Particuliere woningbezitters krijgen het aanbod om de overstap te financieren met behulp van een subsidie uit het project en een lening met aantrekkelijke voorwaarden. Omdat de maandelijkse energiekosten afnemen als gevolg van de verbeterde isolatie, blijven de woonlasten naar verwachting gelijk.
Verduurzaming en vernieuwing
De gemeente Arnhem ziet de ontwikkeling van het warmtenet als onderdeel van een gecombineerde inzet op verduurzaming en wijkvernieuwing in Elderveld-Noord. In de wijk ligt het oudste gasnet van Arnhem en het riool moet binnen nu en tien jaar vervangen worden. De slimme aanpak van de verschillende ondergrondse werkzaamheden vermindert kosten en de overlast voor de omgeving.
Ook in andere Arnhemse wijken werken de gemeente, woningcorporaties, Firan samen met partners aan de aanleg en uitbreiding van het lokale warmtenet. Voor de wijken Vredenburg en Kronenburg wordt daarvoor gekeken naar de mogelijkheden van lagetemperatuurnetten met warmte uit oppervlaktewater. In Plattenburg wordt gekeken naar de inzet van de warmte uit het datacenter van Dataplace.
Het warmteproject in Elderveld-Noord is een samenwerking tussen de gemeente Arnhem, woningcorporaties Vivare en Volkshuisvesting, Waterschap Rivierenland en Firan.
